ఎఫ్ఐఆర్లో మీ పేరు ఉంటే
- ఎఫ్ఐఆర్ కాపీ పొందండి. ఫిర్యాదుదారు లేదా బాధితునికి కాపీ ఉచితంగా ఇవ్వాలి (బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 173(2)). యూత్ బార్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2016)లో సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, సున్నితమైన కేసులు మినహా ఎఫ్ఐఆర్లు సాధారణంగా 24 గంటలలోపు రాష్ట్ర పోలీసు వెబ్సైట్లో అప్లోడ్ అవుతాయి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు ఇందుకు సిటిజన్ పోర్టళ్లు నడుపుతున్నారు. నిందితుడు మేజిస్ట్రేట్ కోర్టులో కూడా కాపీకి దరఖాస్తు చేయవచ్చు.
- సెక్షన్లు గమనించండి. ఏ నేరాలు ఆరోపించబడ్డాయో, అవి భారతీయ న్యాయ సంహిత (బీఎన్ఎస్) కిందా లేక పాత కేసుల్లో ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ కిందా అని చూడండి. నేరం బెయిలబుల్ అవునో కాదో, దానికి గరిష్ఠ శిక్ష ఎంతో అనే అంశాలే తర్వాత జరిగే చాలా విషయాలను నిర్ణయిస్తాయి.
- పోలీసు నోటీసు వస్తుందేమో గమనించండి. ఏడేళ్ల వరకు శిక్ష ఉన్న నేరాలలో, అర్నేష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ బీహార్ (2014) ప్రకారం, పోలీసులు సాధారణంగా అరెస్టుకు బదులు బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 35(3) (గతంలో సీఆర్పీసీ 41A) కింద హాజరు నోటీసు ఇవ్వాలి. నోటీసును పాటించడం ముఖ్యం. పాటిస్తున్నంత కాలం, పోలీసులు కారణాలు నమోదు చేస్తే తప్ప, అరెస్టు చేయనవసరం లేదు.
- న్యాయ పరిష్కారాలను ముందుగానే పరిగణించండి. వాస్తవాలను బట్టి న్యాయవాది ముందస్తు బెయిల్ (బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 482) లేదా హైకోర్టులో ఎఫ్ఐఆర్ క్వాషింగ్ పిటిషన్ (సెక్షన్ 528) పరిగణించవచ్చు. బెయిల్, క్వాషింగ్ పిటిషన్లు చూడండి.
- మీ పత్రాలను భద్రపరచండి. సందేశాలు, ఒప్పందాలు, బ్యాంక్ రికార్డులు మొదలైనవి భద్రంగా ఉంచండి. దేనినీ నాశనం చేయవద్దు లేదా మార్చవద్దు.
- కేసు గురించి ఫిర్యాదుదారును లేదా సాక్షులను సంప్రదించవద్దు, దాని గురించి సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేయవద్దు. అలాంటి సంప్రదింపులు దర్యాప్తులో జోక్యంగా పరిగణించబడి బెయిల్పై ప్రభావం చూపవచ్చు.
మీరు ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయాలనుకుంటే
- కాగ్నిజబుల్ నేరం గురించి ఏ పోలీస్ స్టేషన్లోనైనా మౌఖికంగా, రాతపూర్వకంగా లేదా ఎలక్ట్రానిక్గా సమాచారం ఇవ్వవచ్చు. ఇ-ఎఫ్ఐఆర్పై మూడు రోజులలో సంతకం చేయాలి (బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 173(1)).
- నేరం ఎక్కడ జరిగినా ఏ పోలీస్ స్టేషన్లోనైనా "జీరో ఎఫ్ఐఆర్" నమోదు చేసి, అధికార పరిధి ఉన్న స్టేషన్కు బదిలీ చేయవచ్చు.
- మూడేళ్లు లేదా అంతకు మించి, ఏడేళ్లకు తక్కువ శిక్ష ఉన్న నేరాలలో, డీఎస్పీ హోదాకు తక్కువ కాని అధికారి అనుమతితో, ప్రాథమికంగా కేసు ఉందో లేదో చూడటానికి పోలీసులు 14 రోజులలోపు ప్రాథమిక విచారణ చేయవచ్చు (సెక్షన్ 173(3)).
- పోలీసులు ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయడానికి నిరాకరిస్తే, సమాచారాన్ని సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్కు పంపవచ్చు (సెక్షన్ 173(4)), ఆ తర్వాత మేజిస్ట్రేట్కు దరఖాస్తు చేయవచ్చు (సెక్షన్ 175(3)).
- దర్యాప్తు పురోగతిని పోలీసులు 90 రోజులలో ఫిర్యాదుదారు లేదా బాధితునికి తెలియజేయాలి (సెక్షన్ 193(3)).
తర్వాత ఏమి జరుగుతుంది
పోలీసులు దర్యాప్తు చేసి, వాంగ్మూలాలు నమోదు చేసి, మేజిస్ట్రేట్ ముందు పోలీసు నివేదిక, అంటే ఛార్జిషీట్ లేదా క్లోజర్ రిపోర్ట్, దాఖలు చేస్తారు. క్రిమినల్ విచారణ దశలు, అరెస్టు హక్కులు చూడండి.
ఈ పేజీ చట్టం గురించి సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, న్యాయ సలహా కాదు. ప్రతి కేసు దాని సొంత వాస్తవాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ కేసు గురించి న్యాయవాదిని సంప్రదించండి.